Luxon nampak laluan kembali berkuasa selepas pilihan raya New Zealand sengit

WELLINGTON: Perdana Menteri New Zealand, Christopher Luxon, berkata gabungan sayap kanannya mempunyai laluan untuk kembali ke tampuk kuasa, namun mengakui keputusan pilihan raya pada Sabtu masih "terlalu rapat untuk diumumkan" selepas kempen sengit yang didominasi isu kos sara hidup.

Parti Nasional pimpinan Luxon dan Parti Buruh yang berhaluan kiri tengah masing-masing mendapat sekitar 29 peratus undi, dengan perbezaan hanya beberapa ribu undi. Tiada satu pun daripada kedua-dua parti memperoleh kerusi mencukupi untuk membentuk kerajaan tanpa sokongan parti kecil.

Keputusan awal menunjukkan Nasional memenangi kerusi terbanyak. Jika digabungkan dengan rakan gabungannya, NZ First yang berhaluan populis dan ACT yang berfahaman libertarian, ia akan memberi majoriti yang sangat tipis.

"Nasional sekali lagi menjadi parti terbesar di parlimen dan kami mempunyai laluan untuk membentuk kerajaan seterusnya. Namun buat masa ini, keputusannya terlalu rapat untuk diumumkan," kata Luxon kepada penyokong di Auckland.

Beliau berkata akan mengetuai kerajaan sementara sehingga semua undi dikira pada 27 November. Undi terakhir itu termasuk undi puluhan ribu rakyat New Zealand yang tinggal di luar negara dan boleh mengubah keseimbangan keputusan. "Dengan keputusan akhir itu, rundingan yang bermakna boleh dijalankan," katanya.

Pemimpin Parti Buruh, Chris Hipkins, tiba lewat di satu majlis bersama penyokong di Upper Hutt, berhampiran Wellington, dan disambut sorakan menggunakan gelarannya, "Chippy". Beliau mengakui partinya mungkin tidak berperanan dalam kerajaan akan datang.

"Rakyat New Zealand telah bersuara. Mungkin mengambil sedikit masa lagi untuk kami memahami apa sebenarnya yang anda katakan," kata Hipkins. "Parlimen akan datang memerlukan kita semua berkompromi, bekerjasama dan mencari titik persamaan."

Pilihan raya minggu ini turut menarik perhatian kepada parti kecil, terutamanya Parti Opportunity yang berhaluan tengah. Di bawah sistem perwakilan berkadar campuran (MMP), pengundi perlu memilih dua pilihan, iaitu senarai parti dan wakil individu bagi kawasan mereka.

Keputusan menunjukkan Opportunity memperoleh lebih lima peratus undi, iaitu ambang yang diperlukan untuk mendapat kerusi di parlimen tanpa calonnya memenangi kerusi kawasan. Ini boleh menjadikan parti itu penentu dalam pembentukan kerajaan. Pemimpinnya, Qiulae Wong, berjanji membawa politik yang lebih lembut dan berkata beliau boleh bekerjasama dengan mana-mana parti yang memenangi kerusi terbanyak.

"Anda telah mengundi untuk perpaduan mengatasi perpecahan. Anda telah mengundi untuk mengubah politik New Zealand untuk selama-lamanya," katanya ketika keputusan diumumkan.

Rakyat New Zealand bergelut menampung kos hidup, dengan harga barangan asas kekal tinggi dan kadar pengangguran pada paras tertinggi lebih sedekad. Perang di Timur Tengah dan kejutan harga bahan api global yang menyusul disalahkan secara meluas atas kesan terhadap ekonomi negara itu.

Luxon berharap gabungannya dapat kekal berkuasa dengan janji "tiada cukai baharu", selepas tiga tahun pentadbiran yang bergolak, termasuk dua percubaan gagal dalam partinya sendiri untuk menyingkirkannya sebagai pemimpin.

Walaupun Nasional mempunyai laluan ke arah kuasa dan jumlah kerusi terbanyak, mereka akan berbuat demikian tanpa beberapa pemimpin kanan yang berprestasi tinggi. Timbalan Pemimpin merangkap Menteri Kewangan, Nicola Willis, tidak akan kembali ke parlimen kerana prestasi buruk parti dalam undi parti, manakala Chris Bishop, menteri perumahan, infrastruktur dan pengangkutan, dilihat bakal kehilangan kerusi Hutt South dan tersingkir daripada parlimen.